خوانش غزلی رضوی از رضا اسماعیلی

_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

.

خوانش غزلی رضوی از رضا اسماعیلی

.

.

.

.

رضا اسماعیلی (متولد ۲۴ مرداد ۱۳۳۹ در محله هفت چنار تهران)، شاعر، منتقد و پژوهشگر ایرانی است. وی دانش‌آموخته رشته زبان و ادبیات فارسی و دارای نشان درجه یک هنری در رشته شعر است.

رضا اسماعیلی نظریه پرداز «شعر مفهومی» است. وی این نظریه ادبی را در کتاب «شعر مفهومی و رفتارشناسی ادبی» که در سال 1385 چاپ و انتشار یافت، به صورت مبسوط تبیین کرده است.

به خاطر سه دهه حضور فعال و تاثیر گذار در عرصه ادبیات انقلاب اسلامی، دفاع مقدس و ادب آیینی، در آبان ماه ۱۳۹۱ اولین برنامه «شب شاعر» که به همت موسسه فرهنگی، رسانه ای «اوج» برگزار گردید، به «نکوداشت» این شاعر انقلاب اختصاص یافت.

اسماعیلی دبیری علمی هفدهمین جشنواره ملی و بین المللی شعر فجر، دبیری بیست و دومین کنگره ملی شعر دفاع مقدس، و دبیری سومین و یازدهمین جشنواره کتاب سال «قلم زرین» انجمن قلم ایران را در کارنامه خود دارد. تاسیس جایزه ادبی «طاهره صفارزاده» نیز از دیگر فعالیت های اوست.

وی از سوی دیگر عضو هیئت مدیره انجمن قلم ایران و شورای عالی شعر و موسیقی صدا و سیما و از موسسین انجمن شاعران انقلاب و دفاع مقدس و پدیدآورنده بیش از ۵۰ اثر در حوزه های نقد، پژوهش و شعر از جمله «رفتارشناسی ادبی و شعر مفهومی»، «تاملاتی در ادب پایداری»، «جمهوری شعر»، «این مریم همیشه»، «سمت روشن دنیا»، «حنجره سرخ عشق»، «ملکوت کلمات»، «گزیده ادبیات معاصر»، «بر آستان جانان»، «آسمانی‌ها» و «عاشقانه‌های شرقی» است.

ریاست شورای عالی شعر سازمان بسیج هنرمندان، دبیری جشنواره های دانشجویی شعر و داستان دانشگاه های علوم پزشکی سراسر کشور، داوری جشنواره کتاب سال رضوی، عضویت در شورای سیاست گذاری و کمیته علمی کنگره شعر مقاومت بین الملل اسلامی، دبیری سرویس ادبی ماهنامه تخصصی «اقلیم نقد»، سردبیری مجله «امید اسلام» و دبیری بخش شعر جشنواره ملی سرو(چهل سالگی انقلاب) از دیگر فعالیت های او در سال های بعد از انقلاب بوده است.

کسب عنوان شاعر برگزیده کنگره‌های شعر دفاع مقدس در طول هشت سال جنگ تحمیلی، شاعر برگزیده پایداری توسط جمعیت دفاع از ملت فلسطین و اعزام به لبنان و سوریه جهت شرکت در همایش ادبی شاعران پایداری، برگزیده اول بخش «تالیف» سومین جشنواره بین المللی رضوی و برگزیده اول بخش «نقد» اولین جشنواره فصلی مطبوعات کشور و انتخاب مجموعه شعر «بر بال ققنوس» به عنوان اثر برگزیده بخش شعر نوزدهمین جشنواره کتاب دفاع مقدس، در کارنامه کاری رضا اسماعیلی ثبت شده است.

تعدادی از سروده های اسماعیلی به صورت ترانه توسط خوانندگانی چون: سراج، مهدی یغمایی، حسین زمان، قاسم رفعتی، بهادری، خاوری، صنعتگر و ... اجرا و از صدا و سیمای جمهوری اسلامی پخش گردیده است.

.

کاش یک شب باز مهمان دو چشمت می شدم

ریزه خوار مشرق خوان دو چشمت می شــدم

کـاش یک شب می گذشتم از فراز چشم تـــو

گرم گلگشـت خـراسان دو چشمت می شـدم

کـاش یـک شب می سرودم گنبد زرد تـــو را

فارغ از دنیا، غزلخوان دو چشمت می شـــدم

کاش یک شب می نشستم بر ضریح چشـم تو

بـاز هـم پـابـند پیمان دو چشمت می شــدم

صحن و ایوان تــو را ای کاش جــارو می زدم

چـون کـبوترها نگهبان دو چشمت می شـدم

ضـامن آهـــــوست چشمان شهید روشنت

کـاش آهـــوی بـیابان دو چشمت می شــدم

کاش یک شب معرفت می چیدم از چشمان تو

غـرق در دریای عرفان دو چشمت می شــدم

کـاش یک شب می شدم خیس نگـاه سبـز تو

شـاهــد اعـجاز بـاران دو چشمت می شــدم

کاش یک شب نور می نوشیدم از چشمان تــو

مـی درخشیدم، چراغان دو چشمت می شـدم

سخت شیرین است طعم روشن چـشمان تـو

.

این مقاله به مرور و تحلیل یکی از سروده‌های آیینی رضا اسماعیلی در مدح امام رضا(ع) می‌پردازد. سروده با زبان شاعرانه و تصویری، عشق و ارادت شاعر به امام هشتم شیعیان را منعکس می‌کند و با بهره‌گیری از عناصر عرفانی، اخلاقی و آیینی، فضای معنوی و روحانی حرم مطهر رضوی را بازسازی می‌کند. مقاله، زندگی شاعر، خصوصیت‌های شعری، تحلیل معنایی و زیبایی‌شناسی آثار او و نیز نقش چنین اشعاری در انتقال فرهنگ و عقاید دینی به مخاطبان را مرور می‌کند.

مقدمه:

رضا اسماعیلی و جایگاهش در شعر آیینی

.